Hạnh ngộ cùng Thánh Tổ Trần Hưng Đạo
Có tiếng bấm chuông liên hồi, kế đó là tiếng xe rồ máy...
Tôi vội ra mở cửa và tựï hỏi không biết người khách nào mà thiếu kiên nhẫn đến như vậy ?
Cửa mở, khách không thấy đâu mà chỉ có một chiếc hộp nhỏ, mỗi chiều cỡ 2 gang tay, người bưu tá đă bỏ đi sau khi bấm chuông báo cho chủ nhà .
Mấy người bạn đang cùng tôi tṛ chuyện nửa đùa nửa thật nhắc khéo :
- Anh cẩn thận xem người gửi là ai rồi hăy mở, trên đời này không phải chỉ có một Unibomber mà thôi .
Nh́n tên người gửi, măi tận bên Florida, thấy hoàn toàn không quen, tôi ôm thùng quà bưu điện ra sân và phụ họa với ông bạn :
- Nếu có quả bom trong này mà để khách bị vạ lây th́ chủ nhà có lỗi, xin quư vị cứ ngồi nói chuyện tiếp để tôi ra ngoài này coi xem chân mạng của ḿnh lớn cỡ nào .
Tôi ngạc nhiên và cảm động khi thấy bưu kiện chứa một pho tượng nhỏ vàng óng ánh, pho tượng của Đức Thánh Trần trong thế đứng uy nghi, do Đô Đốc Trần Văn Chơn gửi tặng.
Thật là một vinh dựï hiếm có .
Hiếm có nhưng không phải là ngẫu nhiên, bởi vậy xin được kể lại nơi đây nguyên ủy mối hạnh ngộ của tôi với Đức Thánh Trần ...
Chiều hôm đó, khi tôi rời đền thờ Quốc Tổ th́ trời đă chạng vạng tối . Mải chiêm ngưỡng và t́m hiểu lai lịch của từng pho tượng trong chính điện, nhóm đồng bào cùng vào lễ đền đă ra về lúc nào không hay . Nh́n sân Quốc Tổ Vọng Từ vắng hoe, tôi vi vă tiến ra xe th́ thoáng thấy một cụ già đang trầm tư trước bụi thủy trúc cạnh chiếc Đại Hồng Chung. Trong đầu tôi thoáng nghĩ : Chắc ông cụ này c̣n đợi con cháu tới đón nên bước lại gần hỏi thăm :
- Chắc Bác đợi xe tới đón, tôi có thể đưa Bác về . Để điện thoại xem nếu người đi đón Bác chưa rời nhà th́ bảo họ khỏi mất công đi ...
Ông già đáp:
-Cám ơn con .
Câu trả lời này tuy ôn tồn, nhưng làm tôi thoáng ngạc nhiên. Tôi đoán ông cụ người Miền Nam, người vùng này có thói quen đối xử thân mật, thấy ai kêu ḿnh là bác là đương nhiên gọi người ta là con hay là cháu .
Người Hà Nội, nhất là vào tuổi tôi, chữ bác thường chỉ có nghĩa là anh , để tỏ sựï kính trọng đối với người đối thoại, thế thôi .
Tôi đổi lối xưng hô với ông cụ :
- Chắc cụ cũng có dựï buổi lễ lúc nẫy ?
Vẫn lối trả lời ngắn gọn : Phải, làm tôi không đoán được sinh quán người nói chuyện với ḿnh . Nhưng v́ thấy ông cụ cất công tới dựï buổi lễ an vị linh ảnh của Phó Đề Đốc Hoàng Cơ Minh ( bào huynh của tôi ) và các Kháng Chiến Quân Đông Tiến tại Đền Thờ Quốc Tổ, nên tôi cũng thêm cảm t́nh mà không c̣n để tâm tới lối xưng hô không chỉnh của ông cụ . Ngay cả khi thoáng nghe ông từ chối lời mời quá giang về của tôi bằng câu đáp, tuy từ tốn, nhưng rất trịch thượng : Khỏi ! Ta ở đây!.
Tôi đoán cụ già là khách văng lai ở lại Đền và là cựïu quân nhân của một đơn vị tác chiến, nên tuy tuổi đă cao nhưng dáng đứng vẫn thẳng tắp và vẫn c̣n cái uy của một người đă từng nắm quyền lựïc trong tay . Tôi muốn biết ông cụ liên hệ ra sao với các Kháng Chiến Quân nên lân la gợi chuyện :
- Tôi thấy nghĩa cử của các cụ trong Hội Đền Hùng thật đáng quư, các Kháng Chiến Quân được nương bóng tiền nhân anh hùng cũng là niềm an ủi cho gia đ́nh họ, chẳng lo được việc mai táng chôn cất người thân từ bao nhiêu năm qua ...
Cụ già, dường như đoán nhận được rằng tôi là một trong những thân nhân đó, nên ôn tồn an ủi :
- Con đừng nghĩ thế, thân xác người ta chỉ do hạt mưa trên trời rơi xuống và hạt lúa dưới đất mọc lên mà tạo thành, chết đi, trở về với cỏ cây là lẽ thường, bận tâm chuyện mai táng làm chi cho thêm tục lụy ...
- Thưa con đọc sử cũng được biết Đức Thánh Trần xưa kia, trước khi mất cũng c̣n dặn con cháu, hăy mang thiêu thi thể Ngài để lấy tro bón cho vườn tược thêm tươi tốt...
- Đúng vậy đấy con !
- Con thấy tư tưởng Trần Hưng Đạo thật là phóng khoáng, đáng phục !
- Có ǵ đâu mà đáng phục! Đáng phục th́ phải kể tới việc làm của Đức Nhân Tông, Ngài đă thiêu hủy cả một tráp hàng biểu của tôn thất nhà Trần. Biết tha thứ cho những kẻ nhầm lẫn chính là điểm son của Trần triều vậy ...
- Nhưng chẳng lẽ chỉ với ḷng độ lượng mà đuổi được Nguyên Mông ra khỏi bờ cơi hay sao ?
Cất tiếng cười sang sảng, cụ già lấy tay vuốt nhẹ cḥm râu bạc và ngâm nga:
Đoạt sáo Chương Dương
Cầm Hồ Hàm Tử Quan
- Con xin phép đọc tiếp :
Thái B́nh tu trí lựïc
Vạn cổ thử giang san
- Thế ra con cũng thuộc thơ của Chiêu Minh Vương nhỉ, nhưng con đă học được ǵ qua hai câu thơ này ?
- Thưa xin cụ dậy cho !
- Th́ muốn lo chuyện lâu dài cho giang san ắt phải tu bồi trí lựïc . Lựïc là sức mạnh của dân tc, tạo nên được lựïc là do trí. Xă tắc sẽ suy vi nếu dân trí kém . Trần triều tồn tại và hưng thịnh là nhờ dân khí và dân trí . Mọi chuyện phải bắt đầu bằng dân khí và dân trí, đó là bài học ta muốn dậy cho các con ...
Tôi đưa hai tay nắm lấy bàn tay ông cụ để cảm tạ lời chỉ giáo, nhưng tay tôi chỉ đụng vào một vật cứng, lạnh ngắt ...
Giật ḿnh tỉnh dậy, đó chỉ là một giấc mợ
Bên ngoài trời đă mờ sáng, nhưng khứu giác của tôi dường như vẫn c̣n phảng phất mùi trầm hương tại Đền Thờ Quốc Tổ trong buổi lễ chiều hôm trước . Tôi ngồi vào bàn làm việc để suy nghĩ viết nốt bài phát biểu trong buổi lễ Truy Điệu Phó Đề Đốc Hoàng Cơ Minh và các Kháng Chiến Quân Đông Tiến dựï trù trong vài ngày nữa .
Đây là một buổi lễ do tổ chức của tôi là Mặt Trận Quốc Gia Thống Nhất Giải Phóng Việt Nam phối hợp với một số hội đoàn bạn để cùng thựïc hiện .
Tôi có mời được Hải Quân Thiếu Tá Lê Công Mừng để góp phần phát biểu trong buổi lễ . Anh Mừng nhận lời và hứa sẽ làm hơn thế nữa, anh sẽ mời dùm Gia Đ́nh Hải Quân và Đô Đốc Trần Văn Chơn tới tham dựï .
Được biết Đô Đốc Chơn trước đây là cấp chỉ huy của Phó Đề Đốc Minh, tôi xin được đi cùng với anh Mừng, tới tận nhà để mời Đô Đốc .
Mặc dầu tuổi đă ngoài 80, tóc bạc phơ, đi lại phải chống gậy, Đô Đốc Chơn đích thân ra mở cửa cho chúng tôi .
Đô đốc vui vẻ nhận lời sẽ tới dựï lễ và tṛ chuyện thân mật về những điều cần làm trong lễ Truy Điệu ...
Bỗng nhiên tôi nh́n thấy trên chiếc kệ trong góc pḥng khách của Đô Đốc một dáng h́nh quen thuộc : Bức tượng của một vơ tướng trong thế đứng uy nghi, nh́n theo ngón tay chỉ của bức tượng, tôi c̣n thấy văng vẳng bên tai mấy câu :
Đó là bài học ta muốn dậy cho các con
Rồi c̣n cái vạt áo nữa, vạt áo của pho tượngĐức Thánh Trần nơi pḥng khách của Đô Đốc Chơn, đúng là vạt áo của ông cụ ở đền Thờ Quốc Tổ mà tôi đă gặp được trong giấc mơ ?
Sao mộng và thựïc lại hoà quyện với nhau như vậy nhỉ ?
Không kềm giữ được, đang khi bàn về lễ Truy Điệu, tôi quay sang hỏi Đô Đốc về lai lịch bức tượng . Đô Đốc Chơn cho biết là nhà điêu khắc Mai Lân, người đă thựïc hiện bức tượng Đức Thánh Trần cách đây hơn 40 năm tại Bến Bạch Đằng Sài G̣n, nay là một bô lăo cư ngụ tại San José , đă có nhă ư thựïc hiện mô h́nh thu nhỏ của bức tượng để tặng cho Đô Đốc .
Vẫn biết là trong buổi sơ kiến, mà đă vi vàng hỏi Đô Đốc làm sao để tôi có được một bức tượng Đức Thánh Trần ... như bức tượng Đô Đốc đang có, th́ thật là đường đột . Nhưng dường như v́ thông cảm với tấm ḷng thành của tôi nên Đô Đốc Chơn cũng không chấp . Trước khi về ông c̣n hứa sẽ gửi tặng tôi một pho tượng Đức Thánh Tổ ... Tưởng rằng đó chỉ là lời hứa xă giao, vả lại Đô Đốc cũng đă cao tuổi, chắc ǵ ngài nhớ .
Hóa ra tôi lầm , vừa lầm vừa may mắn .
Do lời yêu cầu của Đô Đốc Chơn, pho tượng Đức Thánh Trần đă được gửi tới cho tôi như một quà tặng bất ngờ và cao quư ...
Hôm nay, tôi viết những ḍng tùy bút này trước nhất là để bầy tỏ sựï tôn kính đối với một vị anh hùng trong lịch sử Dân Tộc : Đức Thánh Trần Hưng Đạo. Kế tới là để cám ơn Đô Đốc Trần Văn Chơn và ông Lâm Khắc Nghiêm, Hội Trưởng Hội Thánh Trần Hưng Đạo Việt Nam, đă có nhă ư gửi tặng cho tôi pho tượng và cụ Mai Lân, người thựïc hiện mỹ thuật phẩm này .
Tôi cũng xin cảm tạ quư cụ trong Hội Đền Hùng, đă cho tôi khung cảnh để được hạnh ngộ cùng Đức Thánh Trần ( dầu chỉ là trong mơ ).
Sau cùng, tôi xin tặng bài viết này tới các bạn trong gia đ́nh Hải Quân, đặc biệt là Hải Quân Thiếu Tá Trịnh Như Toàn, người đă khuyến khích tôi kể lại câu chuyện. Nếu có dịp ghé nhà tôi , các bạn sẽ thấy một h́nh ảnh quen thuộc :
H́nh "anh Hai Thủy Bộ" dưới chân pho tượng Thánh Tổ Trần Hưng Đạo .
Hoàng Cơ Định